Narodowy Dzień Pamięci” na „Zbrodnia Wołyńska”

Przez

2026-07-10

Pomnik ofiar Zbrodni Wołyńskiej upamiętniany 11 lipca

Zbrodnia Wołyńska: dlaczego 11 lipca to Narodowy Dzień Pamięci?

Ponad 120 tysięcy zamordowanych obywateli II Rzeczypospolitej, dziesiątki spalonych wsi i jedna z najbardziej bolesnych kart polskiej historii — to bilans zbrodni, którą co roku 11 lipca upamiętnia Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA. To święto państwowe, ustanowione ustawą z 4 czerwca 2025 roku, ma na celu trwałe zachowanie pamięci o ofiarach Kresów Wschodnich.

Kto może nad morze - Spis treści

Krwawa Niedziela 1943 – dlaczego to właśnie ta data?

11 lipca nawiązuje do wydarzeń z 1943 roku, nazywanych Krwawą Niedzielą. Tego dnia doszło do skoordynowanych ataków na dziesiątki polskich miejscowości na Wołyniu. Historycy uznają ten dzień za punkt kulminacyjny zbrodni dokonywanych na ludności polskiej przez ukraińskie formacje nacjonalistyczne.

Ustawa ustanawiająca święto podkreśla, że męczeńska śmierć obywateli polskich, zamordowanych z powodu swojej narodowości, zasługuje na trwałą pamięć i coroczny hołd oddawany przez państwo.

Na czym polegała Zbrodnia Wołyńska?

Zgodnie z ustawą, w latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z:

Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN),
Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA),
oraz innych formacji działających na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej,

przeprowadzili masowe zbrodnie na ludności cywilnej.

Ofiarami byli głównie polscy mieszkańcy Wołynia, Małopolski Wschodniej i Polesia, a także części Lubelszczyzny i Podkarpacia. Mordowano całe rodziny, palono wsie i niszczono dobytek, zmuszając setki tysięcy ludzi do ucieczki z domów.

Liczba ofiar: ponad 120 tysięcy

Według najnowszych szacunków polskich badaczy, przywoływanych przez Instytut Pamięci Narodowej, w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów mogło zginąć ponad 120 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej, w tym w przybliżeniu:

ok. 60 tysięcy ofiar na Wołyniu,
co najmniej 60 tysięcy ofiar w Małopolsce Wschodniej, na Polesiu i Lubelszczyźnie.

W polskiej historiografii wydarzenia te kwalifikowane są jako ludobójstwo, zgodnie z ocenami opartymi na obowiązującym prawie międzynarodowym.

Jak IPN upamiętnia ofiary?

W związku z 83. rocznicą Zbrodni Wołyńskiej Instytut Pamięci Narodowej organizuje uroczystości, wydarzenia edukacyjne, wystawy oraz publikacje historyczne, których celem jest oddanie hołdu pomordowanym i przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom.

Dlaczego ta pamięć jest ważna dziś?

Narodowy Dzień Pamięci przypomina o tragicznych losach tysięcy polskich rodzin z Kresów Wschodnich. To także okazja do refleksji nad znaczeniem pamięci historycznej i konieczności rzetelnych badań nad wydarzeniami II wojny światowej.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Dlaczego 11 lipca jest ważną datą?

To rocznica Krwawej Niedzieli z 1943 roku, uznawanej za kulminację masowych mordów na ludności polskiej na Wołyniu.

Czym jest Narodowy Dzień Pamięci o Ofiarach OUN i UPA?

To święto państwowe ustanowione ustawą z 4 czerwca 2025 roku, obchodzone corocznie 11 lipca.

Ile osób zginęło podczas Zbrodni Wołyńskiej?

Według najnowszych szacunków polskich badaczy było to ponad 120 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej.